Sultani Bamya Tohumu

Sultani Bamya Tohumu Özellikleri

Sultani bamya (Abelmoschus esculentus), özellikle Marmara ve Ege bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilen geleneksel bamya tiplerinden biridir. Koyu yeşil renkli, düzgün ve beş köşeli meyveleriyle tanınır. Meyve eti yumuşak ve lezzetlidir. Sofralık tüketimin yanı sıra konserve ve kurutmalık olarak da değerlendirilebilir.

Bitki Türü: Sultani bamya

Botanik Adı: Abelmoschus esculentus

Familya: Malvaceae (Ebegümecigiller)

Bitki Yapısı: Dik gelişen, dallanabilen otsu bitki

Çeşit Özelliği: Orta erkenci

Meyve Şekli: İnce, uzun ve beş köşeli

Meyve Rengi: Koyu yeşil

Meyve Uzunluğu: Yaklaşık 3-5 cm hasat boyu

Meyve Eti: Yumuşak, lezzetli ve lifleşmesi görece yavaş

Çimlenme Süresi: Uygun koşullarda yaklaşık 7-15 gün

İlk Meyve Oluşumu: Tohum ekiminden yaklaşık 45-50 gün sonra

Hasat Süresi: Ekimden yaklaşık 45-65 gün sonra ilk hasat; bölge ve yetiştirme koşullarına göre değişir

Yetiştirme Şekli: Doğrudan tohum ekimi

Meyve Yapısı ve Ürün Özellikleri

Sultani bamya meyveleri koyu yeşil renkli, düzgün yüzeyli, ince ve uzun yapılıdır. Beş köşeli meyve formu çeşidin ayırt edici özelliklerinden biridir. Hasat döneminde yaklaşık 3-5 cm uzunluğundaki körpe meyveler tercih edilir.

Meyve eti yumuşak ve lezzetlidir. Sultani bamyanın önemli özelliklerinden biri, hasat biraz geciktiğinde selülozlaşmanın görece yavaş gerçekleşmesidir. Bu özelliği sayesinde sofralık tüketimde tercih edilir. Taze tüketim, konserve ve kurutmalık üretiminde değerlendirilebilir.

Hastalık Dayanımları

Sultani bamya tohumunda belirli hastalıklara karşı doğrulanmış genetik dayanım kodu bulunmadığından özel bir dayanıklılık iddiası verilmemektedir.

Bamya yetiştiriciliğinde karşılaşılabilen önemli hastalık ve sorunlar şunlardır:

Fusarium Solgunluğu: Bitkide solgunluk ve gelişme geriliğine neden olabilir.

Verticillium Solgunluğu: Yapraklarda sararma ve bitkide solmaya yol açabilir.

Kök Çürüklüğü: Aşırı sulama ve drenaj yetersizliği nedeniyle gelişebilir.

Yaprak Lekeleri: Farklı fungal etmenler yapraklarda lekelenmeye neden olabilir.

Külleme: Yaprak yüzeyinde beyazımsı mantar tabakası oluşturabilir.

Hastalık riskini azaltmak için sağlıklı tohum kullanılması, uygun münavebe yapılması, drenajın sağlanması ve aşırı sulamadan kaçınılması önemlidir. Bu hastalıklar bamya yetiştiriciliğinde görülebilen sorunlardır; çeşidin bunlara dayanıklı olduğu anlamına gelmez.

Gelişim Süresi ve Yetiştirme Dönemi

Bamya sıcak iklim sebzesidir. Yüksek sıcaklıklarda iyi gelişir ve ilkbahar donlarına karşı hassastır. Bu nedenle tohum ekimi, toprak ve hava sıcaklığının yeterli seviyeye ulaştığı ilkbahar döneminde yapılmalıdır.

Sultani bamya genellikle doğrudan tohum ekimiyle yetiştirilir. Tohumlar uygun sıcaklık ve nem koşullarında yaklaşık 7-15 gün içerisinde çimlenebilir. Çimlenmeden yaklaşık 45-50 gün sonra ilk meyveler oluşmaya başlayabilir. Bölge ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak ilk hasat ekimden yaklaşık 45-65 gün sonra yapılabilir.

Hasat dönemi boyunca bitki üzerinde oluşan meyvelerin düzenli aralıklarla toplanması gerekir. Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kaynaklarında bamyanın hasat süresinin bölge ve çeşide bağlı olarak yaklaşık 1,5-4 ay devam edebildiği belirtilmektedir.

Dikim ve Bakım Önerileri

Sultani bamya, geçirgen, verimli ve iyi işlenmiş topraklarda başarılı şekilde yetiştirilebilir. Özellikle çimlenme döneminde toprak sıcaklığı ve nem dengesi önemlidir.

Tohum ekimi genellikle ilkbaharda, toprak ısındıktan sonra yapılmalıdır.

Ekim öncesinde tohumların 10-15 saat suda bekletilmesi çimlenmeyi destekleyebilir.

Tohumlar yaklaşık 2-2,5 cm derinliğe ekilebilir.

Genel yetiştiricilikte sıra arası 70-80 cm, sıra üzeri 25-30 cm mesafe uygulanabilir.

Çıkıştan sonra bitkiler seyreltilerek uygun gelişim alanı bırakılmalıdır.

Çiçeklenme ve meyve oluşum döneminde düzenli sulama yapılmalıdır.

Aşırı sulamadan ve su birikmesinden kaçınılmalıdır.

Gübreleme toprak analizine ve bitkinin gelişimine göre yapılmalıdır.

Yabancı ot kontrolü düzenli gerçekleştirilmelidir.

Hasat ve Kullanım Alanları

Sultani bamya meyveleri körpe dönemde, yaklaşık 3-5 cm uzunluğa ulaştığında hasat edilmelidir. Meyvelerin fazla büyümesi kalite kaybına neden olabilir. Düzenli hasat, bitkinin yeni çiçek ve meyve oluşturmasını destekler.

Tohum ekiminden yaklaşık 45-65 gün sonra başlayabilen hasat, yetiştirme koşullarına bağlı olarak uzun süre devam edebilir. Sultani bamya; taze yemeklik tüketim, konserve ve kurutmalık olarak değerlendirilir.