Çin Turp Tohumu

Çin Turp Tohumu Özellikleri

Çin turpu (Raphanus sativus), turpgiller familyasında yer alan, özellikle iri ve etli kökleri için yetiştirilen bir sebzedir. Daikon veya Asya turpu olarak da adlandırılır. Geleneksel küçük turp çeşitlerine göre daha büyük kökler oluşturur. Çeşidine bağlı olarak uzun silindirik, oval veya yuvarlak şekilli olabilir. Kök rengi çoğunlukla beyaz olmakla birlikte yeşil, kırmızı ve koyu renkli çeşitleri de bulunur.

Bitki Türü: Raphanus sativus

Familya: Brassicaceae (Turpgiller)

Diğer Adları: Daikon, Asya turpu, Japon turpu

Yetiştirme Dönemi: İlkbahar ve sonbahar

Çimlenme Süresi: Uygun koşullarda yaklaşık 3-10 gün

Hasat Süresi: Çeşide ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak ekimden itibaren yaklaşık 50-80 gün

Yetiştirme Şekli: Doğrudan tohum ekimi

Tüketilen Kısım: Etli kök ve genç yapraklar

Kök Yapısı ve Ürün Özellikleri

Çin turpunun tüketilen bölümü toprak altında gelişen etli kök kısmıdır. Kökler çeşidine göre uzun silindirik, konik, oval veya yuvarlak şekilli olabilir. Yaygın çeşitlerde beyaz kabuk ve beyaz iç doku görülür. Bazı çeşitlerde kökün üst kısmı yeşilimsi, bazı çeşitlerde ise iç veya dış renk kırmızı ve koyu tonlarda olabilir.

Çin turpu, geleneksel küçük turplara kıyasla daha iri kök yapısına sahiptir. Çeşidine bağlı olarak kök uzunluğu yaklaşık 15-50 cm veya daha fazla olabilir. Kök çapı ve ağırlığı da çeşidin genetik özelliklerine ve yetiştirme koşullarına göre değişir. Gevrek, sulu ve hafif acımsı bir tada sahip olabilir.

Hastalık Dayanımları

Çin turpunda kök uru, mildiyö, Alternaria yaprak lekesi ve bakteriyel çürüklükler gibi hastalıklar görülebilir. Hastalık dayanımları çeşide göre farklılık gösterir. Kullanılan tohum çeşidine ait doğrulanmış özel bir dayanım bilgisi bulunmadığından belirli hastalıklara karşı dayanıklı olduğu yönünde bir iddia belirtilmemiştir.

Gelişim Süresi ve Yetiştirme Dönemi

Çin turpu serin iklim koşullarında daha iyi gelişir. İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde yetiştirilebilir. Özellikle sonbahar yetiştiriciliği birçok çeşit için uygun bir dönemdir. Yüksek sıcaklık ve uzun gün koşulları bazı çeşitlerde erken çiçeklenmeye ve kök kalitesinin düşmesine neden olabilir.

Tohumlar uygun sıcaklık ve nem koşullarında yaklaşık 3-10 gün içinde çimlenebilir. Hasat süresi çeşide ve ekim dönemine göre değişir. Daikon tipi Çin turplarında ekimden itibaren yaklaşık 50-80 günlük bir gelişim süresi görülebilir. Bazı çeşitler daha erken, bazıları ise daha geç hasat olgunluğuna ulaşabilir. Köklerin fazla olgunlaşması sertleşmeye, liflenmeye ve lezzet kaybına neden olabilir.

Dikim ve Bakım Önerileri

Çin turpu genellikle doğrudan tohum ekimiyle yetiştirilir. Kök yapısının düzgün gelişebilmesi için toprağın derin, gevşek, taşsız ve iyi drene edilmiş olması önemlidir. Sıkışık ve ağır topraklar köklerin şekil bozukluğu oluşturmasına neden olabilir.

Ekim Şekli: Tohumlar doğrudan yetiştirme alanına ekilmelidir. Kök gelişimini olumsuz etkileyebileceği için şaşırtma önerilmez.

Ekim Derinliği: Yaklaşık 1-2 cm derinlikte ekim yapılabilir.

Bitki Aralığı: Çeşidin kök iriliğine göre bitkiler arasında yaklaşık 10-15 cm mesafe bırakılabilir.

Sıra Aralığı: Yetiştirme sistemine ve çeşide göre yaklaşık 30-45 cm sıra aralığı kullanılabilir.

Toprak: Derin, gevşek, verimli ve iyi drene edilmiş topraklar tercih edilmelidir.

Sulama: Kök gelişimi boyunca düzenli ve dengeli sulama yapılmalıdır. Düzensiz nem kök kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Bakım: Çıkıştan sonra bitkiler seyreltilmeli, yabancı ot kontrolü yapılmalı ve toprak nemi korunmalıdır.

Hasat ve Kullanım Alanları

Çin turpu, çeşidine özgü kök iriliğine ulaştığında hasat edilmelidir. Hasat zamanı geldiğinde kökün üst kısmı toprak yüzeyinde belirginleşebilir. Hasadın geciktirilmesi köklerde liflenme, sertleşme ve acılaşmaya neden olabilir.

Çin turpu çiğ olarak salatalarda, dilimlenerek veya rendelenerek tüketilebilir. Ayrıca çorba, sebze yemekleri, turşu ve Asya mutfağına özgü yemeklerde kullanılabilir. Genç yaprakları da pişirilerek değerlendirilebilir.